Tham dự có các đồng chí: Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện các bộ, ngành, viện nghiên cứu, các địa phương trong lưu vực sông Cầu và chuyên gia, nhà khoa học.
Quang cảnh Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn nhấn mạnh, công tác giảm nhẹ thiên tai, khắc phục tình trạng ngập úng khu vực trung tâm tỉnh là nhiệm vụ cấp bách, được Thái Nguyên ưu tiên hàng đầu. Thời gian qua, tỉnh đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có các công trình trọng điểm, cấp bách như: xây dựng cầu Gia Bảy; đầu tư 15,8 km tuyến đê hữu sông Cầu đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống; nạo vét hệ thống kênh mương, cống thoát nước, xử lý các “điểm nghẽn” gây ngập lụt tại khu vực trung tâm.
Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn phát biểu khai mạc
Về định hướng tổng thể, tỉnh xác định cần triển khai hệ thống các hồ phân lũ thượng nguồn, kết hợp với kiên cố hóa, chỉnh trang tuyến đê hữu sông Cầu nhằm nâng cao năng lực phòng, chống lũ.
Đồng chí nhấn mạnh, Hội thảo là dịp quan trọng để tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, qua đó xây dựng phương án tổng thể, đồng bộ, khả thi trong phòng, chống thiên tai, bảo đảm phát triển bền vững của tỉnh, đồng thời không làm gia tăng rủi ro cho khu vực hạ du.
Theo đánh giá của Viện Quy hoạch Thủy lợi, năm 2024 và năm 2025, lưu vực sông Cầu xuất hiện nhiều đợt mưa cực đoan với cường độ, tần suất vượt mức lịch sử. Nguyên nhân không chỉ do biến đổi khí hậu mà còn do hệ thống hạ tầng phòng, chống lũ của tỉnh chưa đồng bộ. Hiện khu vực trung tâm mới có 3 tuyến đê quy mô nhỏ, chưa khép kín, chủ yếu ngăn lũ, chưa đáp ứng yêu cầu tiêu thoát chủ động do thiếu trạm bơm công suất lớn. Ở hạ du, các tuyến đê Chã, Hà Châu chưa đủ khả năng chống chịu khi xảy ra lũ lớn. Một số “điểm nghẽn” dọc sông Cầu làm thu hẹp dòng chảy, ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ, là nguyên nhân chính gây ngập úng diện rộng.

Các đại biểu phát biểu ý kiến tại Hội thảo
Trên cơ sở đó, đơn vị tư vấn đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm như khơi thông, mở rộng dòng chảy tại các vị trí xung yếu; nâng cấp, xây dựng mới hệ thống đê tả, hữu sông Cầu khu vực trung tâm một cách phù hợp; đồng thời xây dựng các hồ chứa dung tích lớn để phân lũ từ thượng nguồn như hồ Văn Lăng, Yên Trạch, Nghinh Tường, Thanh Mai, Cẩm Giàng. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 37.000 tỷ đồng, trong đó ưu tiên đầu tư tuyến đê hữu sông Cầu giai đoạn đến năm 2030. Bên cạnh các giải pháp công trình, tỉnh cũng cần nghiên cứu thực hiện các giải pháp phi công trình như nâng cao hiệu quả vận hành các hồ chứa hiện có; rà soát, điều chỉnh quy hoạch thủy lợi; tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm…
Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến về tính khả thi của các phương án, đặc biệt là việc đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các địa phương trên lưu vực sông Cầu, tính toán tác động liên vùng, cũng như lộ trình, nguồn lực thực hiện.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường nhấn mạnh, trong bối cảnh thời tiết cực đoan gia tăng, công tác phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ cấp bách, không thể chậm trễ. Đồng chí đề nghị cần xây dựng phương án tổng thể, đồng bộ, có tính liên kết vùng trên toàn lưu vực sông Cầu, với sự điều phối của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. UBND tỉnh tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện phương án theo hướng khoa học, khả thi, xác định rõ lộ trình, thứ tự ưu tiên; chủ động huy động, cân đối nguồn lực để triển khai đồng bộ các giải pháp. Mục tiêu là từng bước nâng cao năng lực phòng, chống lũ, giảm ngập úng, nhất là tại khu vực trung tâm.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu hoàn thiện phương án, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình cấp có thẩm quyền ban hành; đồng thời giao Sở Xây dựng nghiên cứu, đề xuất triển khai các dự án cụ thể bảo đảm đồng bộ, trọng tâm, hiệu quả.
Thu Hương